<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans" xml:id="T77n2449"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title xml:lang="zh-Hans">大正新修大藏经数位版, No. 1 真言名目</title> <author></author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> </fileDesc> <encodingDesc> <charDecl> <char xml:id="SD-CFC5"> <charName>CBETA CHARACTER SD-CFC5</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>a</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖀</mapping> </char> <char xml:id="SD-A656"> <charName>CBETA CHARACTER SD-A656</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>va</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖪</mapping> </char> <char xml:id="SD-A5FD"> <charName>CBETA CHARACTER SD-A5FD</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>ra</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖨</mapping> </char> <char xml:id="SD-A6A8"> <charName>CBETA CHARACTER SD-A6A8</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>ha</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖮</mapping> </char> <char xml:id="SD-A44C"> <charName>CBETA CHARACTER SD-A44C</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>kha</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖏</mapping> </char> <char xml:id="SD-A440"> <charName>CBETA CHARACTER SD-A440</charName> <charProp> <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName> <value>ka</value> </charProp> <mapping type="unicode">𑖎</mapping> </char> </charDecl> </encodingDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone n="1" unit="juan"/> <lb ed="T" n="0730b04"/><span class="tx"><anchor n="0730b0401" xml:id="0B4D50730b0401"></anchor>真言名目</span> <lb ed="T" n="0730b05"/> <lb ed="T" n="0730b06"/><span class="tx"> 沙门赖宝述</span> <lb ed="T" n="0730b07"/><span class="tx"> 六大体大事 四曼相大事</span> <lb ed="T" n="0730b08"/><span class="tx">三密用大事 三种即身成<persName>佛</persName>事</span> <lb ed="T" n="0730b09"/><span class="tx">三劫事 六无畏事</span> <lb ed="T" n="0730b10"/><span class="tx">十地事 十缘生句事</span> <lb ed="T" n="0730b11"/><span class="tx">五智事 四种法身事</span> <lb ed="T" n="0730b12"/><span class="tx">五转事 十住心事</span> <lb ed="T" n="0730b13"/><span class="tx">两部大日事 不二事</span> <lb ed="T" n="0730b14"/><span class="tx">有相无相事 遮情表德事</span> <lb ed="T" n="0730b15"/><span class="tx">浅略深秘事 本有修生事</span> <lb ed="T" n="0730b16"/><span class="tx">字相字義事 显密分别事</span> <lb ed="T" n="0730b17"/> <lb ed="T" n="0730b18"/><span class="tx"> 六大体大事</span> <lb ed="T" n="0730b19"/><span class="tx">一。体大者六大也。六大者</span> <lb ed="T" n="0730b20"/><span class="tx">一。地大 </span><g ref="#SD-CFC5"></g><span class="tx">字黄色方形坚性</span> <lb ed="T" n="0730b21"/><span class="tx">二。水大 </span><g ref="#SD-A656"></g><span class="tx">字白色圆形湿性</span> <lb ed="T" n="0730b22"/><span class="tx">三。火大 </span><g ref="#SD-A5FD"></g><span class="tx">字赤色三角暖性</span> <lb ed="T" n="0730b23"/><span class="tx">四。风大 </span><g ref="#SD-A6A8"></g><span class="tx">字黑色半月动性</span> <lb ed="T" n="0730b24"/><span class="tx">五。空大 </span><g ref="#SD-A44C"></g><span class="tx">字靑色团形无碍性</span> <lb ed="T" n="0730b25"/><span class="tx">六。识大 五色五形等一切具足五智九识</span> <lb ed="T" n="0730b26"/><span class="tx"> 心王心数等也</span> <lb ed="T" n="0730b27"/><span class="tx">以上六种遍有情非情体性廣大事。世间出</span> <lb ed="T" n="0730b28"/><span class="tx">世间中自是廣大法无之。是故名此六大</span> <lb ed="T" n="0730b29"/><span class="tx">也。上自诸<persName>佛</persName>下至众生。以此六大为所</span> <lb ed="T" n="0730c01"/><span class="tx">依建立之。故云体大也。显教名真如法性。</span> <lb ed="T" n="0730c02"/><span class="tx">无色无形而只有道理。今真言以此六大为</span> <lb ed="T" n="0730c03"/><span class="tx">体。色相具足而诸德圆满。廣大无际名之法</span> <lb ed="T" n="0730c04"/><span class="tx">界。立五<persName>佛</persName>名。决定不改故立五智称。因果</span> <lb ed="T" n="0730c05"/><span class="tx">万德本此法体。云自证法。若未至此法体</span> <lb ed="T" n="0730c06"/><span class="tx">云假名法</span><note place="inline">云云</note> <lb ed="T" n="0730c07"/><span class="tx"> 四曼相大事</span> <lb ed="T" n="0730c08"/><span class="tx">二。相大者四种曼荼罗也。四曼者</span> <lb ed="T" n="0730c09"/><span class="tx">一大曼荼罗 诸尊相好具足身也。又绘像</span> <lb ed="T" n="0730c10"/><span class="tx"><persName>佛</persName>形五色交色故名大。大者殊勝義圆满義。</span> <lb ed="T" n="0730c11"/><span class="tx">则五大色<span style="font-size:8">ヲ</span>云大曼荼罗也</span> <lb ed="T" n="0730c12"/><span class="tx">二三摩耶曼荼罗 诸尊器杖等。又印契。若</span> <lb ed="T" n="0730c13"/><span class="tx">其像彩画是也。三摩耶者。此云平等。则周遍</span> <lb ed="T" n="0730c14"/><span class="tx">義也。五大形也。遍一切处所依止義也</span> <lb ed="T" n="0730c15"/><span class="tx">三法曼荼罗 诸尊种子真言。一切经论文</span> <lb ed="T" n="0730c16"/><span class="tx">義。生<persName>佛</persName>迷悟心心所等也。法者轨持義也。一</span> <lb ed="T" n="0730c17"/><span class="tx">切功能道理等其自性住持是也</span> <lb ed="T" n="0730c18"/><span class="tx">四羯磨曼荼罗 诸尊威仪事业及涅铸剋业</span> <lb ed="T" n="0730c19"/><span class="tx">也。羯磨此云事业。上三曼荼罗上威仪事业</span> <lb ed="T" n="0730c20"/><span class="tx">也</span> <lb ed="T" n="0730c21"/><span class="tx">以上四种各备万德。迷悟染净差相历然。是</span> <lb ed="T" n="0730c22"/><span class="tx">故名曼荼罗者。此云轮圆具足。即是相大</span> <lb ed="T" n="0730c23"/><span class="tx">義也</span><note place="inline">云云</note> <lb ed="T" n="0730c24"/><span class="tx"> 三密用大事</span> <lb ed="T" n="0730c25"/><span class="tx">三用大者三密也。三密者</span> <lb ed="T" n="0730c26"/><span class="tx">一身密 手作印契。及行住坐卧等一切事</span> <lb ed="T" n="0730c27"/><span class="tx"> 业也</span> <lb ed="T" n="0730c28"/><span class="tx">二语密 口诵真言。及一切言说口业等是</span> <lb ed="T" n="0730c29"/><span class="tx"> 也</span> <lb ed="T" n="0731a01"/><span class="tx">三意密 心观本尊。及随事起念一切事业</span> <lb ed="T" n="0731a02"/><span class="tx"> 也</span> <lb ed="T" n="0731a03"/><span class="tx">以上三则众生三业也。约真言意云之。今</span> <lb ed="T" n="0731a04"/><span class="tx">此三业速疾隐密。而等觉十地难见其事迹。</span> <lb ed="T" n="0731a05"/><span class="tx">故名密也</span><note place="inline">云云</note> <lb ed="T" n="0731a06"/><span class="tx"> 三种即身成<persName>佛</persName>事</span> <lb ed="T" n="0731a07"/><span class="tx">即身成<persName>佛</persName>者。凡夫肉身<span style="font-size:8">ヲ</span>不转。直<span style="font-size:8">ニ</span>本有<persName>佛</persName>体<span style="font-size:8">ナルヲ</span></span> <lb ed="T" n="0731a08"/><span class="tx">印成也。是有三种。一理具即身成<persName>佛</persName>。二加持</span> <lb ed="T" n="0731a09"/><span class="tx">即身成<persName>佛</persName>。三显得即身成<persName>佛</persName></span> <lb ed="T" n="0731a10"/><span class="tx">一理具 一切众生身心本来而两部体也。</span> <lb ed="T" n="0731a11"/><span class="tx">身者五大本有理体也。心是识大本觉智德</span> <lb ed="T" n="0731a12"/><span class="tx">也。身心两部故凡夫肉身外更无本觉体性。</span> <lb ed="T" n="0731a13"/><span class="tx">迷悟浅深皆此中<span style="font-size:8">ニ</span>有互上下二转<span style="font-size:8">ヲ</span>成<span style="font-size:8">シ</span>。身心两</span> <lb ed="T" n="0731a14"/><span class="tx">部法体法然而不动。是云理具成<persName>佛</persName>也</span> <lb ed="T" n="0731a15"/><span class="tx">二加持成<persName>佛</persName>者 众生本觉功德<span style="font-size:8">ト</span>诸<persName>佛</persName>感应</span> <lb ed="T" n="0731a16"/><span class="tx">方便<span style="font-size:8">ト</span>相应。而身心本有功德速疾显现一念</span> <lb ed="T" n="0731a17"/><span class="tx">间。觉知诸法实相。不起于座。成辨一切<persName>佛</persName></span> <lb ed="T" n="0731a18"/><span class="tx">事。是故名加持也。加者诸<persName>佛</persName>大悲来<span style="font-size:8">テ</span>加行</span> <lb ed="T" n="0731a19"/><span class="tx">者。持者行者信心感<persName>佛</persName>因感应因缘故即座</span> <lb ed="T" n="0731a20"/><span class="tx">不思议现。是则加持成<persName>佛</persName>也</span> <lb ed="T" n="0731a21"/><span class="tx">三显得成<persName>佛</persName>者 加持内证唯独自明了馀人</span> <lb ed="T" n="0731a22"/><span class="tx">所不见故。自身万德<span style="font-size:8">ヲ</span>开示<span style="font-size:8">𬼀</span>而<persName>佛</persName>相<span style="font-size:8">ヲ</span>出现<span style="font-size:8">ス</span>。地</span> <lb ed="T" n="0731a23"/><span class="tx">地陞进而第十一地所显圆极是也</span> <lb ed="T" n="0731a24"/><span class="tx">以上三种若本有若修生。或内证或外用。皆</span> <lb ed="T" n="0731a25"/><span class="tx">平等法界中法然事业不成之成金刚舞戏</span> <lb ed="T" n="0731a26"/><span class="tx">故。通名即身成<persName>佛</persName>。凡此教中说三摩地之</span> <lb ed="T" n="0731a27"/><span class="tx">法故即身成<persName>佛</persName>義立之于诸教中名義共阙</span> <lb ed="T" n="0731a28"/><note place="inline">云云</note> <lb ed="T" n="0731a29"/><span class="tx"> 三劫事</span> <lb ed="T" n="0731b01"/><span class="tx">真言行者从因至果位所超度烦恼妄心有</span> <lb ed="T" n="0731b02"/><span class="tx">三重。是名三劫。三劫者一初劫。名粗妄执。</span> <lb ed="T" n="0731b03"/><span class="tx">二第二劫。名细妄执。三第三劫。名极细妄</span> <lb ed="T" n="0731b04"/><span class="tx">执</span> <lb ed="T" n="0731b05"/><span class="tx">初劫者人执品之惑也。于心外诸法执实</span> <lb ed="T" n="0731b06"/><span class="tx">有。万法体<span style="font-size:8">ヲ</span>存<span style="font-size:8">𬼀</span>空性<span style="font-size:8">ト</span>相违<span style="font-size:8">スル</span>妄心也。依此心</span> <lb ed="T" n="0731b07"/><span class="tx">五蕴和合人体<span style="font-size:8">ヲ</span>执实有。自他差别<span style="font-size:8">ヲ</span>存。显教</span> <lb ed="T" n="0731b08"/><span class="tx">声闻缘觉二乘人断此惑</span> <lb ed="T" n="0731b09"/><span class="tx">真言行人度粗妄执。于瑜伽境界知无性</span> <lb ed="T" n="0731b10"/><span class="tx">相证寂然界位与此等也。但时分与妄执</span> <lb ed="T" n="0731b11"/><span class="tx">别。至下可悉之</span> <lb ed="T" n="0731b12"/><span class="tx">第二劫者法执品惑也。于五蕴等法执有</span> <lb ed="T" n="0731b13"/><span class="tx">实性。生死涅槃二法实有<span style="font-size:8">ナリト</span>谓<span style="font-size:8">フ</span>。名之法执。显</span> <lb ed="T" n="0731b14"/><span class="tx">教中三乘教菩萨断此惑。了诸法唯心。于</span> <lb ed="T" n="0731b15"/><span class="tx">一切作幻化影像观</span> <lb ed="T" n="0731b16"/><span class="tx">真言行人度细妄执。一切瑜伽境界皆是唯</span> <lb ed="T" n="0731b17"/><span class="tx">心影像<span style="font-size:8">ナリト</span>了<span style="font-size:8">𬼀</span>。心外无一法。觉自心性亦前</span> <lb ed="T" n="0731b18"/><span class="tx">後际不可得<span style="font-size:8">ナリト</span>观<span style="font-size:8">スル</span>位与此等也</span> <lb ed="T" n="0731b19"/><span class="tx">第三劫者无明品惑也。于一切法执有能</span> <lb ed="T" n="0731b20"/><span class="tx">所。平等法界<span style="font-size:8">ト</span>相违<span style="font-size:8">スル</span>心也。依此心一心与</span> <lb ed="T" n="0731b21"/><span class="tx">诸法执有能所。三乘菩萨虽知诸法唯心</span> <lb ed="T" n="0731b22"/><span class="tx">義。尙不能離心影像。显教一乘断此惑证</span> <lb ed="T" n="0731b23"/><span class="tx">真如平等理。于一切法皆知一实之境</span> <lb ed="T" n="0731b24"/><span class="tx">真言行人度此惑觉诸法皆入阿字门。证</span> <lb ed="T" n="0731b25"/><span class="tx">一切法平等无为位与此等也</span><note place="inline">云云</note> <lb ed="T" n="0731b26"/><span class="tx">以上三劫真言行人遮情分齐也。劫者具云</span> <lb ed="T" n="0731b27"/><span class="tx">劫跛。梵语也。显教约时分经位故。三大阿</span> <lb ed="T" n="0731b28"/><span class="tx">僧祇劫成正觉</span> <lb ed="T" n="0731b29"/><span class="tx">真言约妄执度之故。一念之间超三妄也。</span> <lb ed="T" n="0731c01"/><span class="tx">今此时分与妄执。竖<span style="font-size:8">ニハ</span>前後分别<span style="font-size:8">ニル</span>。名之时</span> <lb ed="T" n="0731c02"/><span class="tx">分也。横<span style="font-size:8">ニハ</span>粗细分别故一念中发阿僧祇劫。</span> <lb ed="T" n="0731c03"/><span class="tx">竖分别故三世中成无量时分。真言横了心</span> <lb ed="T" n="0731c04"/><span class="tx">无分别故一念间三部诸尊<span style="font-size:8">ヲ</span>显发<span style="font-size:8">ス</span>。显乘竖差</span> <lb ed="T" n="0731c05"/><span class="tx">别等法性<span style="font-size:8">ヲ</span>了知<span style="font-size:8">ス</span>。故三世千<persName>佛</persName><span style="font-size:8">ヲ</span>显<span style="font-size:8">シテ</span>而多劫<span style="font-size:8">ニ</span>成</span> <lb ed="T" n="0731c06"/><span class="tx">觉也</span><note place="inline">云云</note> <lb ed="T" n="0731c07"/><span class="tx"> 六无畏事</span> <lb ed="T" n="0731c08"/><span class="tx">六无畏者。真言行者菩提心一念功德<span style="font-size:8">ニ</span>有此</span> <lb ed="T" n="0731c09"/><span class="tx">六种差别。一善无畏。二身无畏。三无我无畏。</span> <lb ed="T" n="0731c10"/><span class="tx">四法无畏。五法无我无畏。六一切法平等无</span> <lb ed="T" n="0731c11"/><span class="tx">畏也</span> <lb ed="T" n="0731c12"/><span class="tx">初善无畏者。世间善心也。持五戒十善等</span> <lb ed="T" n="0731c13"/><span class="tx">離三涂业位也</span> <lb ed="T" n="0731c14"/><span class="tx">真言行人修三密供养本尊位与此齐也｣</span> <lb ed="T" n="0731c15"/><span class="tx">次身无畏者。声闻不净观等成就而观心符。</span> <lb ed="T" n="0731c16"/><span class="tx">不秽相现前位也</span> <lb ed="T" n="0731c17"/><span class="tx">真言行人依有相之观。于壇上本尊众相现</span> <lb ed="T" n="0731c18"/><span class="tx">前位与此齐也</span> <lb ed="T" n="0731c19"/><span class="tx">次无我无畏者。声闻人证无我理。于一切</span> <lb ed="T" n="0731c20"/><span class="tx">法观无我相也</span> <lb ed="T" n="0731c21"/><span class="tx">真言行人于本尊海会觉众像缘生。不生</span> <lb ed="T" n="0731c22"/><span class="tx">爱著位与此齐也</span> <lb ed="T" n="0731c23"/><span class="tx">次法无畏者。寂然界人于五蕴等法性相觉</span> <lb ed="T" n="0731c24"/><span class="tx">空证偏真理也</span> <lb ed="T" n="0731c25"/><span class="tx">真言行人于瑜伽境界如水月镜像。无性无</span> <lb ed="T" n="0731c26"/><span class="tx">相<span style="font-size:8">ト</span>观<span style="font-size:8">スル</span>位与此齐也</span> <lb ed="T" n="0731c27"/><span class="tx">次法无我无畏者。三乘人了万法唯心心外</span> <lb ed="T" n="0731c28"/><span class="tx">无法。得心自在位也</span> <lb ed="T" n="0731c29"/><span class="tx">真言行人一切境界皆知自心功德。得自在</span> <lb ed="T" n="0732a01"/><span class="tx">用位与此齐也</span> <lb ed="T" n="0732a02"/><span class="tx">後平等无畏者。一乘之人了万法一实。于诸</span> <lb ed="T" n="0732a03"/><span class="tx">法无<span style="font-size:8">ト</span>能所本末观<span style="font-size:8">𬼀</span>而住平等法界位也</span> <lb ed="T" n="0732a04"/><span class="tx">真言行人诸法本不生也。本不生故观心实</span> <lb ed="T" n="0732a05"/><span class="tx">际。住一切法平等本源位与此齐也</span> <lb ed="T" n="0732a06"/><span class="tx">以上六种中前四<span style="font-size:8">ハ</span>初劫中开之。第五<span style="font-size:8">ハ</span>第二劫</span> <lb ed="T" n="0732a07"/><span class="tx">也。第六第三劫也。但三劫者约所度妄执立</span> <lb ed="T" n="0732a08"/><span class="tx">之。六<span style="font-size:8">ハ</span>无畏约能超净心立之。无畏者苏息</span> <lb ed="T" n="0732a09"/><span class="tx">处之義也。一切众生烦恼所缚似死灭。若</span> <lb ed="T" n="0732a10"/><span class="tx">到此六处各各離彼厄缚得苏息处。是故</span> <lb ed="T" n="0732a11"/><span class="tx">名六无畏也</span><note place="inline">云云</note> <lb ed="T" n="0732a12"/><span class="tx"> 十地事</span> <lb ed="T" n="0732a13"/><span class="tx">一欢喜地 成就檀波罗蜜断见惑。证二</span> <lb ed="T" n="0732a14"/><span class="tx">空理。初入圣位见未曾有。故云欢喜地也｣</span> <lb ed="T" n="0732a15"/><span class="tx">二離垢地 成就戒波罗蜜断修惑。除毁</span> <lb ed="T" n="0732a16"/><span class="tx">犯垢。令身淸净故名離垢地也</span> <lb ed="T" n="0732a17"/><span class="tx">三发光地 成就忍辱波罗蜜断修惑。得</span> <lb ed="T" n="0732a18"/><span class="tx">谛察法忍。智明显发故云发光地也</span> <lb ed="T" n="0732a19"/><span class="tx">四焰慧地 成就精进波罗蜜亦断修惑。</span> <lb ed="T" n="0732a20"/><span class="tx">令慧性炽焰。故云焰慧地也</span> <lb ed="T" n="0732a21"/><span class="tx">五极难勝地 成就禅定波罗蜜断修惑。真</span> <lb ed="T" n="0732a22"/><span class="tx">俗二智<span style="font-size:8">ノ</span>行相违<span style="font-size:8">スルヿ</span>令<span style="font-size:8">ルヿ</span>相应极难勝故立此</span> <lb ed="T" n="0732a23"/><span class="tx">名也</span> <lb ed="T" n="0732a24"/><span class="tx">六现前地 成就慧波罗蜜亦断修惑。发</span> <lb ed="T" n="0732a25"/><span class="tx">最勝智无染净差别。令现前故立此名也｣</span> <lb ed="T" n="0732a26"/><span class="tx">七远行地 成就方便波罗蜜发大悲心。亦</span> <lb ed="T" n="0732a27"/><span class="tx">断修惑。二众自度<span style="font-size:8">ヲ</span>远離<span style="font-size:8">スル</span>故立此名也</span> <lb ed="T" n="0732a28"/><span class="tx">八不动地 成就愿波罗蜜断修惑。作无</span> <lb ed="T" n="0732a29"/><span class="tx">相观。任运相续故云不动地也</span> <lb ed="T" n="0732b01"/><span class="tx">九善慧地 成就力波罗蜜亦断修惑。具</span> <lb ed="T" n="0732b02"/><span class="tx">足十力。于一切处知可度不可度。能说法</span> <lb ed="T" n="0732b03"/><span class="tx">故立此名也</span> <lb ed="T" n="0732b04"/><span class="tx">十法雲地 成就智波罗蜜亦断修惑。具</span> <lb ed="T" n="0732b05"/><span class="tx">足无边功德。普遍法界如大雲故名法雲</span> <lb ed="T" n="0732b06"/><span class="tx">地</span> <lb ed="T" n="0732b07"/><span class="tx">以上十地仪拟常途显教说明之毕。今经实</span> <lb ed="T" n="0732b08"/><span class="tx">義者以此十地为十六大菩萨位。初地金刚</span> <lb ed="T" n="0732b09"/><span class="tx">萨埵也。王爱喜三菩萨又摄初地。自二地</span> <lb ed="T" n="0732b10"/><span class="tx">至七地宝光幢笑四菩萨摄之八九十三地<span style="font-size:8">ハ</span>。</span> <lb ed="T" n="0732b11"/><span class="tx">法利因语业护牙拳八菩萨摄之。仍十地因</span> <lb ed="T" n="0732b12"/><span class="tx">行证入四<persName>佛</persName>位也。又等十二点则十地<span style="font-size:8">ハ</span>法门</span> <lb ed="T" n="0732b13"/><span class="tx">也。又菩提心十转开明则是十地体也。是故</span> <lb ed="T" n="0732b14"/><span class="tx">十地是行者自心本有菩提心也。又阿字门</span> <lb ed="T" n="0732b15"/><span class="tx">等法界法门也。阿閦等五<persName>佛</persName>三摩地也。萨埵</span> <lb ed="T" n="0732b16"/><span class="tx">等十六大菩萨所证也。大师释云。心也。法门</span> <lb ed="T" n="0732b17"/><span class="tx">也。<persName>佛</persName>也。菩萨也。凡异馀乘</span><note place="inline">文</note><span class="tx">如此意又约</span> <lb ed="T" n="0732b18"/><span class="tx">体性本觉有万德法身之别。约因缘修行</span> <lb ed="T" n="0732b19"/><span class="tx">则行者入证之位也</span><note place="inline">云云</note> <lb ed="T" n="0732b20"/><span class="tx">上来十地自宗经说等委不说之。大日经但</span> <lb ed="T" n="0732b21"/><span class="tx">第八第十<span style="font-size:8">ノ</span>二地<span style="font-size:8">ヲ</span>说<span style="font-size:8">キ</span>。金刚顶经初地第十地<span style="font-size:8">ノ</span></span> <lb ed="T" n="0732b22"/><span class="tx">二地<span style="font-size:8">ヲ</span>说。然而依仁王花严等说其名字释</span> <lb ed="T" n="0732b23"/><span class="tx">之</span><note place="inline">云云</note> <lb ed="T" n="0732b24"/><span class="tx"> 十缘生句事</span> <lb ed="T" n="0732b25"/><span class="tx">一幻 幻術师<span style="font-size:8">ノ</span>所作<span style="font-size:8">ノ</span>种种相貌也</span> <lb ed="T" n="0732b26"/><span class="tx">二阳焰 热空尘等因缘和合<span style="font-size:8">ノ</span>旷野中现水</span> <lb ed="T" n="0732b27"/><span class="tx"> 相等也</span> <lb ed="T" n="0732b28"/><span class="tx">三梦 睡眠中所见种种境界也</span> <lb ed="T" n="0732b29"/><span class="tx">四影 镜中影像也</span> <lb ed="T" n="0732c01"/><span class="tx">五犍闼婆城 蜃气映日光于大海中现</span> <lb ed="T" n="0732c02"/><span class="tx"> 宫殿之相也</span> <lb ed="T" n="0732c03"/><span class="tx">六响 深谷空谷等中依声生响。云空响音</span> <lb ed="T" n="0732c04"/><span class="tx">七水月 水中所现月影像也</span> <lb ed="T" n="0732c05"/><span class="tx">八浮泡 水上所现泡沫也</span> <lb ed="T" n="0732c06"/><span class="tx">九虚空花 依眠瞙于空中见种种花也</span> <lb ed="T" n="0732c07"/><span class="tx">十旋火轮 人持火烬空中<span style="font-size:8">ニ</span>施转生轮像等</span> <lb ed="T" n="0732c08"/><span class="tx">以上十缘生句<span style="font-size:8">ハ</span>从缘生无自性義也。真言行</span> <lb ed="T" n="0732c09"/><span class="tx">人修瑜伽时。于本尊海会生著相者。魔则</span> <lb ed="T" n="0732c10"/><span class="tx">得便。是故以此十喩观无性生不执著</span> <lb ed="T" n="0732c11"/><span class="tx">也。略有三重。先就最初幻喩云之者。一即</span> <lb ed="T" n="0732c12"/><span class="tx">空幻。观诸法缘生无性。而不存一尘也。则</span> <lb ed="T" n="0732c13"/><span class="tx">初劫所观幻也。二即心幻。观万法唯心。虽</span> <lb ed="T" n="0732c14"/><span class="tx">不折破诸法当体。寂然一心影像也。境界</span> <lb ed="T" n="0732c15"/><span class="tx">皆为唯心所变。故云即心幻也。三即不思议</span> <lb ed="T" n="0732c16"/><span class="tx">幻。非归诸法心上。一心全体遍一切处。平</span> <lb ed="T" n="0732c17"/><span class="tx">等平等而万法<span style="font-size:8">ヲ</span>具足<span style="font-size:8">ス</span>。非生诸法。非一心含</span> <lb ed="T" n="0732c18"/><span class="tx">诸法。无能无所。此心只是诸法。诸法只是</span> <lb ed="T" n="0732c19"/><span class="tx">一心也。心性与诸法不纵不横非一非异故</span> <lb ed="T" n="0732c20"/><span class="tx">超凡夫情量。是故名不思议幻也。如云幻</span> <lb ed="T" n="0732c21"/><span class="tx">法阳焰梦影等九喩各各可有此三重也。</span> <lb ed="T" n="0732c22"/><span class="tx">右十缘章句真言行人之遮情观门也。直入</span> <lb ed="T" n="0732c23"/><span class="tx">行者虽不成此观。了一切色尘为<persName>佛</persName>事。故</span> <lb ed="T" n="0732c24"/><span class="tx">直达法界也</span><note place="inline">云云</note> <lb ed="T" n="0732c25"/><span class="tx"> 五智事</span> <lb ed="T" n="0732c26"/><span class="tx">一法界体性智 差别过刹尘名之法界。</span> <lb ed="T" n="0732c27"/><span class="tx">为诸法所依。故曰体。法然不壞故名为性。</span> <lb ed="T" n="0732c28"/><span class="tx">决断分明故以为智也</span> <lb ed="T" n="0732c29"/><span class="tx">二大圆镜智 自他三密无有边际。名之</span> <lb ed="T" n="0733a01"/><span class="tx">大也。具足不缺故曰圆。实智高悬<span style="font-size:8">テ</span>万象影</span> <lb ed="T" n="0733a02"/><span class="tx">现<span style="font-size:8">スルハ</span>镜之喩也</span> <lb ed="T" n="0733a03"/><span class="tx">三平等性智 性净智水不拣情非情。彼此</span> <lb ed="T" n="0733a04"/><span class="tx">邪正同如<span style="font-size:8">ニ𬼀</span>常住不变。名曰平等性智也</span> <lb ed="T" n="0733a05"/><span class="tx">四妙观察智 五眼高悬邪正不谬。因以为</span> <lb ed="T" n="0733a06"/><span class="tx">名也</span> <lb ed="T" n="0733a07"/><span class="tx">五成所作智 二利应作故曰所作。妙业必<span style="font-size:8">ス</span></span> <lb ed="T" n="0733a08"/><span class="tx">遂<span style="font-size:8">ルハ</span>成之称也</span> <lb ed="T" n="0733a09"/><span class="tx">以上五智一切<persName>佛</persName>具之。然而约别相云之</span> <lb ed="T" n="0733a10"/><span class="tx">者如次。大日･阿閦･宝性･弥陀･不空五<persName>佛</persName>也。</span> <lb ed="T" n="0733a11"/><span class="tx">自家不二实義可思之也</span> <lb ed="T" n="0733a12"/><span class="tx"> 四种法身事</span> <lb ed="T" n="0733a13"/><span class="tx">一自性法身 诸<persName>佛</persName>真身理智法性自然具</span> <lb ed="T" n="0733a14"/><span class="tx">足。常住法身三世常恒为从身流出菩萨众</span> <lb ed="T" n="0733a15"/><span class="tx">说三密之法。自体法然故曰自性。具无为</span> <lb ed="T" n="0733a16"/><span class="tx">之作业故曰法身也。是有理智差别。法界</span> <lb ed="T" n="0733a17"/><span class="tx">诸法体寂然法尔不改<span style="font-size:8">ナルヲ</span>名理法身。则胎脏</span> <lb ed="T" n="0733a18"/><span class="tx">四重圆壇是也。一切法互相周遍<span style="font-size:8">ス</span>冥然同体<span style="font-size:8">ナルヲ</span></span> <lb ed="T" n="0733a19"/><span class="tx">名智法身。金刚界一印会大日是<span style="font-size:8">ナリ</span></span> <lb ed="T" n="0733a20"/><span class="tx">二受用法身 此有二种。一自受用理智相</span> <lb ed="T" n="0733a21"/><span class="tx">应自受法乐故名自受用。则上<span style="font-size:8">ノ</span>智法身<span style="font-size:8">ト</span>同体</span> <lb ed="T" n="0733a22"/><span class="tx">也。或法然本觉智<span style="font-size:8">ヲ</span>云智法身。法然始觉智</span> <lb ed="T" n="0733a23"/><span class="tx">名自受用。智身与受用别体義有之。古来</span> <lb ed="T" n="0733a24"/><span class="tx">异義也。前義为正欤。二他受用为十地菩</span> <lb ed="T" n="0733a25"/><span class="tx">萨所现报身也。今此加持受用身<span style="font-size:8">ハ</span>十地应现。</span> <lb ed="T" n="0733a26"/><span class="tx">法身内证<span style="font-size:8">ヲ</span>传说<span style="font-size:8">ス</span>。十地所见<span style="font-size:8">ニ</span>随虽有十重别。</span> <lb ed="T" n="0733a27"/><span class="tx">共<span style="font-size:8">ニ</span>法性所流令他受用。故名他受用。他受</span> <lb ed="T" n="0733a28"/><span class="tx">用義虽通後二身。他受用始故立此名也。</span> <lb ed="T" n="0733a29"/><span class="tx">今此自他受用虽异内证外用。共有受用之</span> <lb ed="T" n="0733b01"/><span class="tx">義。故名受用之義故名受用。则亦法然事</span> <lb ed="T" n="0733b02"/><span class="tx">业故云法身也</span> <lb ed="T" n="0733b03"/><span class="tx">三变化身 为地前菩萨二乘凡夫等所现</span> <lb ed="T" n="0733b04"/><span class="tx">丈六卑小应身也。亦是内证<span style="font-size:8">ヲ</span>传说<span style="font-size:8">𬼀</span>授众生</span> <lb ed="T" n="0733b05"/><span class="tx">也。今此应身<span style="font-size:8">ハ</span>八相成道转变无穷故名变化。</span> <lb ed="T" n="0733b06"/><span class="tx">缘谢则灭機兴则生法尔为作故名法身。内</span> <lb ed="T" n="0733b07"/><span class="tx">说秘密。外说显教。一代百亿教主。则此法</span> <lb ed="T" n="0733b08"/><span class="tx">身也</span> <lb ed="T" n="0733b09"/><span class="tx">四等流身 九界随类身非<persName>佛</persName>体也。或虽</span> <lb ed="T" n="0733b10"/><span class="tx">有<persName>佛</persName>形无而忽有。暂现速隐<persName>佛</persName>摄等流身</span> <lb ed="T" n="0733b11"/><span class="tx">也。始终应同<span style="font-size:8">ニ𬼀</span>随类众生義无此故不云变</span> <lb ed="T" n="0733b12"/><span class="tx">化身。平等流演<span style="font-size:8">シ</span>九界<span style="font-size:8">ニ</span>等同<span style="font-size:8">スル</span>故名等流。亦是</span> <lb ed="T" n="0733b13"/><span class="tx">法尔作业故立法身名也</span><note place="inline">云云</note> <lb ed="T" n="0733b14"/><span class="tx"> 五转事</span> <lb ed="T" n="0733b15"/><span class="tx">一发心 发菩提心求<persName>佛</persName>果也</span> <lb ed="T" n="0733b16"/><span class="tx">二修行 修三密行趣向<persName>佛</persName>道也</span> <lb ed="T" n="0733b17"/><span class="tx">三证菩提 依行因证果德也</span> <lb ed="T" n="0733b18"/><span class="tx">四入涅槃 果德已满而入涅槃。涅槃者不</span> <lb ed="T" n="0733b19"/><span class="tx"> 生不灭理也</span> <lb ed="T" n="0733b20"/><span class="tx">五方便究竟 上四德具足圆满也</span> <lb ed="T" n="0733b21"/><span class="tx">凡五转者从因至果位所得功德也。五位</span> <lb ed="T" n="0733b22"/><span class="tx">转报故云五转也。就之有中因东因别。中</span> <lb ed="T" n="0733b23"/><span class="tx">因者。中方大日位为发心。东方阿閦位为</span> <lb ed="T" n="0733b24"/><span class="tx">行。南方宝生位为证菩提。西方无量寿位</span> <lb ed="T" n="0733b25"/><span class="tx">为入涅槃。北方不空成就位为方便究竟</span> <lb ed="T" n="0733b26"/><span class="tx">也。东因者东南西北如次为因行证入。中方</span> <lb ed="T" n="0733b27"/><span class="tx">为方便究竟。此二次第中因<span style="font-size:8">ハ</span>本觉下转次第</span> <lb ed="T" n="0733b28"/><span class="tx">也。东因<span style="font-size:8">ハ</span>始觉上转次第也。上下二转同时具</span> <lb ed="T" n="0733b29"/><span class="tx">足故一切行人皆具此二義。则是内证外用</span> <lb ed="T" n="0733c01"/><span class="tx">本有修生義门也</span><note place="inline">云云</note> <lb ed="T" n="0733c02"/><span class="tx"> 十住心事</span> <lb ed="T" n="0733c03"/><span class="tx">一异生羝羊心 凡夫不知善恶而行恶</span> <lb ed="T" n="0733c04"/><span class="tx">业不修微少善心也。地狱饿鬼畜牲三恶</span> <lb ed="T" n="0733c05"/><span class="tx">趣修因也</span><note place="inline">云云</note> <lb ed="T" n="0733c06"/><span class="tx">二愚童持斋心 习五常三纲小分辨因果。</span> <lb ed="T" n="0733c07"/><span class="tx">知过必改心也。人间果报也。孔子老子教即</span> <lb ed="T" n="0733c08"/><span class="tx">是也。又<persName>佛</persName>法中五戒十善人间<span style="font-size:8">ノ</span>修因<span style="font-size:8">ト</span>成<span style="font-size:8">ル</span>即此</span> <lb ed="T" n="0733c09"/><span class="tx">摄也</span><note place="inline">云云</note> <lb ed="T" n="0733c10"/><span class="tx">三婴童无畏心 天乘心也。人间捨卑劣天</span> <lb ed="T" n="0733c11"/><span class="tx">上显勝妙世间最上心。故云无畏也</span> <lb ed="T" n="0733c12"/><span class="tx">已上三心世间住心也。<persName>佛</persName>法中又五乘说人</span> <lb ed="T" n="0733c13"/><span class="tx">天乘即是也</span><note place="inline">云云</note> <lb ed="T" n="0733c14"/><span class="tx">四唯蕴无我心 声闻乘也。断人执种子出</span> <lb ed="T" n="0733c15"/><span class="tx">三界。空我人存五蕴。故云唯蕴无我也。是</span> <lb ed="T" n="0733c16"/><span class="tx">出世初门小乘初心也</span><note place="inline">云云</note> <lb ed="T" n="0733c17"/><span class="tx">五拔业因种心 缘觉乘也。又除人执习气</span> <lb ed="T" n="0733c18"/><span class="tx">出三界入涅槃也。又是小乘後心也</span> <lb ed="T" n="0733c19"/><span class="tx">已上二心小乘教唯断人执同入无馀也</span><note place="inline">云</note> <lb ed="T" n="0733c20"/><note place="inline">云</note> <lb ed="T" n="0733c21"/><span class="tx">六他缘大乘心 法相宗也。初观唯心理发</span> <lb ed="T" n="0733c22"/><span class="tx">同体大悲。是故名他缘。大乘初门故殊立大</span> <lb ed="T" n="0733c23"/><span class="tx">乘名也</span> <lb ed="T" n="0733c24"/><span class="tx">七觉心不生心 三论宗也。捨唯心极觉无</span> <lb ed="T" n="0733c25"/><span class="tx">相理也</span> <lb ed="T" n="0733c26"/><span class="tx"> 已上二心三乘教也</span><note place="inline">云云</note> <lb ed="T" n="0733c27"/><span class="tx">八一道无为心 天台宗也。过无相极还存</span> <lb ed="T" n="0733c28"/><span class="tx">万德有。三乘同归一实体故云一道无为</span> <lb ed="T" n="0733c29"/><span class="tx">也</span><note place="inline">云云</note> <lb ed="T" n="0734a01"/><span class="tx">九极无自性心 花严宗也。一乘极理犹因</span> <lb ed="T" n="0734a02"/><span class="tx">分理<span style="font-size:8">ト</span>云。此外立不可说果分也</span> <lb ed="T" n="0734a03"/><span class="tx"> 已上二心一乘教也</span> <lb ed="T" n="0734a04"/><span class="tx">十秘密莊严心 真言宗也。简因分谈说果</span> <lb ed="T" n="0734a05"/><span class="tx">分境。五相成身四种曼荼罗唯<persName>佛</persName>所知秘密</span> <lb ed="T" n="0734a06"/><span class="tx">也</span><note place="inline">云云</note> <lb ed="T" n="0734a07"/><span class="tx">已上十住心<span style="font-size:8">ハ</span>世间出世･小乘大乘･二乘一乘･</span> <lb ed="T" n="0734a08"/><span class="tx">显教密教等差别浅深虽其数无量。且擧十</span> <lb ed="T" n="0734a09"/><span class="tx">纲摄之众毛。真言行者<span style="font-size:8">ノ</span>三句五转行位<span style="font-size:8">ハ</span>皆</span> <lb ed="T" n="0734a10"/><span class="tx">第十住心中摄之。约拟仪外迹云之者。九</span> <lb ed="T" n="0734a11"/><span class="tx">种住心位<span style="font-size:8">ニ</span>各能寄齐所寄齐二心有之</span><note place="inline">云云</note> <lb ed="T" n="0734a12"/><span class="tx"> 两部大日事</span> <lb ed="T" n="0734a13"/><span class="tx">一金刚界则智法身之<persName>佛</persName>也。世间金刚坚固</span> <lb ed="T" n="0734a14"/><span class="tx">利用有二義。自体坚固<span style="font-size:8">ニ𬼀</span>不可破壞。故云坚</span> <lb ed="T" n="0734a15"/><span class="tx">固。能一切物<span style="font-size:8">ヲ</span>摧破<span style="font-size:8">スル</span>故云利用也。智体又尔</span> <lb ed="T" n="0734a16"/><span class="tx">也。生死海中沉沦三界无壞灭。还能破一</span> <lb ed="T" n="0734a17"/><span class="tx">切烦恼。是故云金刚也。界者体義又性義也｣</span> <lb ed="T" n="0734a18"/><span class="tx">二胎脏界则理法身<persName>佛</persName>也。真言理<span style="font-size:8">ハ</span>色相莊严。</span> <lb ed="T" n="0734a19"/><span class="tx">而本有<persName>佛</persName>体也。名此胎脏。此有数義。一含</span> <lb ed="T" n="0734a20"/><span class="tx">藏義。母胎内含藏体性复育之。理体又尔</span> <lb ed="T" n="0734a21"/><span class="tx">也。能具足一切功德不失之。故云胎脏</span> <lb ed="T" n="0734a22"/><span class="tx">也。二隐覆義。在人胎内如覆藏其体理体</span> <lb ed="T" n="0734a23"/><span class="tx">烦恼中隐不显现。故云胎脏也</span> <lb ed="T" n="0734a24"/><span class="tx">已上两部共<span style="font-size:8">ニ</span><persName>佛</persName>体也。此教以人为本故两部</span> <lb ed="T" n="0734a25"/><span class="tx">曼荼罗为所入法体。显教无相之真如<span style="font-size:8">ヲ</span>为所</span> <lb ed="T" n="0734a26"/><span class="tx">证境界。一切人云假法。不可例同者也</span><note place="inline">云云</note> <lb ed="T" n="0734a27"/><span class="tx"> 不二事</span> <lb ed="T" n="0734a28"/><span class="tx">不二者自他门所传各别也。他门安然<span style="font-size:8">ハ</span>两部</span> <lb ed="T" n="0734a29"/><span class="tx">各各云有不二。又慈觉大师<span style="font-size:8">ハ</span>两部外立不</span> <lb ed="T" n="0734b01"/><span class="tx">二。今大师所传不然。则二云不二。二外无</span> <lb ed="T" n="0734b02"/><span class="tx">一。两部各非有不二。又两部外非有不二。</span> <lb ed="T" n="0734b03"/><span class="tx">一则云而二。甚深难解可思之</span><note place="inline">云云</note> <lb ed="T" n="0734b04"/><span class="tx"> 有相无相事</span> <lb ed="T" n="0734b05"/><span class="tx">有相无相有褈褈。浅略義<span style="font-size:8">ニハ</span>有相者。凡夫所知</span> <lb ed="T" n="0734b06"/><span class="tx">色心<span style="font-size:8">ノ</span>诸法事相显了。而心前现行<span style="font-size:8">𬼀</span>易了易<span style="font-size:8">キヲ</span></span> <lb ed="T" n="0734b07"/><span class="tx">知云有相也。无相者。诸法体性<span style="font-size:8">ハ</span>如幻虚假。</span> <lb ed="T" n="0734b08"/><span class="tx">自性空无色无形。不存一相故云无相也。</span> <lb ed="T" n="0734b09"/><span class="tx">深秘義<span style="font-size:8">ニハ</span>有相者。一切法各各相分明而住也。</span> <lb ed="T" n="0734b10"/><span class="tx">无相者。一相中具一切相。一相不留云也。</span> <lb ed="T" n="0734b11"/><span class="tx">具一切相无一相故云无相。非非色非形</span> <lb ed="T" n="0734b12"/><span class="tx">也。先義常途显教意也。後義真言表德之義</span> <lb ed="T" n="0734b13"/><span class="tx">也</span><note place="inline">云云</note> <lb ed="T" n="0734b14"/><span class="tx"> 遮情表德事</span> <lb ed="T" n="0734b15"/><span class="tx">遮情者。遮凡夫迷情觉法性无相。一法<span style="font-size:8">ニモ</span>不</span> <lb ed="T" n="0734b16"/><span class="tx">住。不著一相。无执无著修行<persName>佛</persName>道也。表德</span> <lb ed="T" n="0734b17"/><span class="tx">者。于一一法不论邪正。悉了本不生。于</span> <lb ed="T" n="0734b18"/><span class="tx">所见境界表显真言功德也。已上二门浅略</span> <lb ed="T" n="0734b19"/><span class="tx">義<span style="font-size:8">ニハ</span>遮情<span style="font-size:8">ヲハ</span>行者<span style="font-size:8">ノ</span>从因至果时用之。表德<span style="font-size:8">ヲハ</span>诸</span> <lb ed="T" n="0734b20"/><span class="tx"><persName>佛</persName>从本垂迹时用之</span><note place="inline">云云</note><span class="tx">深秘義<span style="font-size:8">ニハ</span>遮表共通</span> <lb ed="T" n="0734b21"/><span class="tx">上下二转也。凡浅略義<span style="font-size:8">ニハ</span>先住遮情。後观表</span> <lb ed="T" n="0734b22"/><span class="tx">德。深秘義<span style="font-size:8">ニハ</span>先住表德。後观遮情。其義大别</span> <lb ed="T" n="0734b23"/><span class="tx">也。留心可思之</span><note place="inline">云云</note> <lb ed="T" n="0734b24"/><span class="tx"> 浅略深秘事</span> <lb ed="T" n="0734b25"/><span class="tx">浅略者。如凡圣假名假立。作释其義浅近文</span> <lb ed="T" n="0734b26"/><span class="tx">廣義略也。此云浅略也。深秘者。情外<span style="font-size:8">ニ</span>深奥</span> <lb ed="T" n="0734b27"/><span class="tx">旨<span style="font-size:8">ヲ</span>演<span style="font-size:8">フ</span>。非機人不授之故云深秘也</span><note place="inline">云云</note> <lb ed="T" n="0734b28"/><span class="tx"> 本有修生事</span> <lb ed="T" n="0734b29"/><span class="tx">本有者。万德圆满。若凡夫若圣者。其德互具</span> <lb ed="T" n="0734c01"/><span class="tx">足无缺减也。喩如矿中金暗中莊严等。是</span> <lb ed="T" n="0734c02"/><span class="tx">云本有也。修生者。彼本有德互显现。以观</span> <lb ed="T" n="0734c03"/><span class="tx">行力开发之。渐渐修习<span style="font-size:8">𬼀</span>次第出生<span style="font-size:8">スル</span>故云修</span> <lb ed="T" n="0734c04"/><span class="tx">生也</span><note place="inline">云云</note> <lb ed="T" n="0734c05"/><span class="tx"> 字相字義事</span> <lb ed="T" n="0734c06"/><span class="tx">自宗中一切文字<span style="font-size:8">ヲ</span>用<span style="font-size:8">ル</span>时有字相字義之差别。</span> <lb ed="T" n="0734c07"/><span class="tx">字相者不知文字義理。名与義各别。只以</span> <lb ed="T" n="0734c08"/><span class="tx">一往建立诵文字。是则有文字相義理相</span> <lb ed="T" n="0734c09"/><span class="tx">应无之。仍云字相也。字義者。声字即实相</span> <lb ed="T" n="0734c10"/><span class="tx">故一一文字全性体也。文字上<span style="font-size:8">ノ</span>若声若字皆</span> <lb ed="T" n="0734c11"/><span class="tx">带義理。字则義故云字義也。且就相字云</span> <lb ed="T" n="0734c12"/><span class="tx">之。</span><g ref="#SD-A440"></g><span class="tx">是文声必无诠表。上下长短空响<span style="font-size:8">ノ</span>无</span> <lb ed="T" n="0734c13"/><span class="tx">诠義。世间假约束作业義<span style="font-size:8">ヲ</span>诠<span style="font-size:8">ト</span>云。是则字相之</span> <lb ed="T" n="0734c14"/><span class="tx">文字也。次字義者。此</span><g ref="#SD-A440"></g><span class="tx">字義声声字也。義则</span> <lb ed="T" n="0734c15"/><span class="tx">五处初造作源故云作业。</span><g ref="#SD-A440"></g><span class="tx">字即作业此外</span> <lb ed="T" n="0734c16"/><span class="tx">非有作业義。是则</span><g ref="#SD-A440"></g><span class="tx">声全体作业義也。字外</span> <lb ed="T" n="0734c17"/><span class="tx">无義故云字義也。若字相用之。世间所用</span> <lb ed="T" n="0734c18"/><span class="tx">四种妄言说也。若字義用之。出世所用如義</span> <lb ed="T" n="0734c19"/><span class="tx">言说也。问常</span><g ref="#SD-A440"></g><span class="tx">字作业<span style="font-size:8">ハ</span>字相不可得<span style="font-size:8">ハ</span>字義<span style="font-size:8">ト</span></span> <lb ed="T" n="0734c20"/><span class="tx">云<span style="font-size:8">ニ</span>今相违<span style="font-size:8">ス</span>如何。答字相字義褈褈也。今有文</span> <lb ed="T" n="0734c21"/><span class="tx">无義为字相。有文有義为字義。是声字義</span> <lb ed="T" n="0734c22"/><span class="tx">吽字義等大途定判也。次作业为字相。不可</span> <lb ed="T" n="0734c23"/><span class="tx">得为字義。入真言中分别有相无相时。以</span> <lb ed="T" n="0734c24"/><span class="tx">有相为字相。以无相为字義意也。凡字字</span> <lb ed="T" n="0734c25"/><span class="tx">相義有四种分别。别如释之</span><note place="inline">云云</note> <lb ed="T" n="0734c26"/><span class="tx"> 显密分别事</span> <lb ed="T" n="0734c27"/><span class="tx"><persName>如来</persName>说法总有二种。一显教。二密教也。先显</span> <lb ed="T" n="0734c28"/><span class="tx">教者。文義显露浅智易了。随機方便权门施</span> <lb ed="T" n="0734c29"/><span class="tx">设。幷是他受用应化<persName>佛</persName>随他法门也。次密教</span> <lb ed="T" n="0735a01"/><span class="tx">者。教理甚深情機难及。内证深奥诸<persName>佛</persName>秘密</span> <lb ed="T" n="0735a02"/><span class="tx">故云密教也。两部三部等法门虽有之。俱</span> <lb ed="T" n="0735a03"/><span class="tx">是诸<persName>佛</persName>法身自受法乐境界也。显教中立事</span> <lb ed="T" n="0735a04"/><span class="tx">理二门判一切法。理者一相平等无相空寂</span> <lb ed="T" n="0735a05"/><span class="tx">也。出过色相能为一切色心所依。譬如虚</span> <lb ed="T" n="0735a06"/><span class="tx">空離一切相而能随众色作其色也。事者</span> <lb ed="T" n="0735a07"/><span class="tx">随缘显现差别万品也。或色或心。性相相应</span> <lb ed="T" n="0735a08"/><span class="tx">历然生灭去来喩如水性遇风缘动波浪</span> <lb ed="T" n="0735a09"/><span class="tx">也。然此事理二法或即或離。非一非异義虽</span> <lb ed="T" n="0735a10"/><span class="tx">有之。寻<span style="font-size:8">レハ</span>其极底事法<span style="font-size:8">ハ</span>假名无相妄想所</span> <lb ed="T" n="0735a11"/><span class="tx">现起也。理性一相无相远離一切色相。是故</span> <lb ed="T" n="0735a12"/><span class="tx">一切显教中虽有修行方轨。若至极位终</span> <lb ed="T" n="0735a13"/><span class="tx">归于空。是则法性与事相各别非不二智</span> <lb ed="T" n="0735a14"/><span class="tx">境界也。密教中真俗二谛同色相宛然法尔</span> <lb ed="T" n="0735a15"/><span class="tx">道理。法性真际非<persName>如来</persName>所作。又非人天所</span> <lb ed="T" n="0735a16"/><span class="tx">作也。其故一切法色心因果自他有为无为</span> <lb ed="T" n="0735a17"/><span class="tx">等一一相形色声出现出生。皆非徒然。必法</span> <lb ed="T" n="0735a18"/><span class="tx">性实義。各现其色声故一尘一法无非真</span> <lb ed="T" n="0735a19"/><span class="tx">理相貌。十界依正迷悟色心其体则六大也。</span> <lb ed="T" n="0735a20"/><span class="tx">其相则四曼也。各各作业即是三密也。法性</span> <lb ed="T" n="0735a21"/><span class="tx">自尔非造作所成。若能观此实義。一切见闻</span> <lb ed="T" n="0735a22"/><span class="tx">触知境界皆是法性源底也。生死涅槃何<span style="font-size:8">レヲ</span>取<span style="font-size:8">リ</span></span> <lb ed="T" n="0735a23"/><span class="tx">何<span style="font-size:8">レヲ</span>捨<span style="font-size:8">テン</span>。然于此中分别粗细。论上下二转。</span> <lb ed="T" n="0735a24"/><span class="tx">诸<persName>佛</persName>下转作六道神变。众生上转证自乘觉</span> <lb ed="T" n="0735a25"/><span class="tx">知。大师释云。行行<span style="font-size:8">ト𬼀</span>至圆寂。去去<span style="font-size:8">ト𬼀</span>入原初。</span> <lb ed="T" n="0735a26"/><span class="tx">三界如客舍。一心是本居</span><note place="inline">文</note><span class="tx">行行至圆寂者。</span> <lb ed="T" n="0735a27"/><span class="tx">上转门始觉勝義心也。去去入原初者。下转</span> <lb ed="T" n="0735a28"/><span class="tx">门本觉行愿心也。三界如客舍者。心界<persName>佛</persName>界</span> <lb ed="T" n="0735a29"/><span class="tx">众生界是名三界。心者迷心即行者自心也。</span> <lb ed="T" n="0735b01"/><span class="tx"><persName>佛</persName>者即是诸<persName>佛</persName>果位也。众生者迷众生即一</span> <lb ed="T" n="0735b02"/><span class="tx">切众生也。如此自身他身及诸<persName>佛</persName>互相涉入。</span> <lb ed="T" n="0735b03"/><span class="tx">彼此摄持故三世<span style="font-size:8">ニ</span>上上转<span style="font-size:8">シ</span>。十方下下转<span style="font-size:8">スレ𪜈</span>。本</span> <lb ed="T" n="0735b04"/><span class="tx">有法界自然道理<span style="font-size:8">ノ</span>十界之体法然<span style="font-size:8">ト𬼀</span>居本不生</span> <lb ed="T" n="0735b05"/><span class="tx">际。是曰一心是本居。一<span style="font-size:8">ハ</span>非一<span style="font-size:8">ノ</span>一也。心<span style="font-size:8">ハ</span>非心<span style="font-size:8">ノ</span></span> <lb ed="T" n="0735b06"/><span class="tx">心也。一切色心无量形相本来自尔住本初</span> <lb ed="T" n="0735b07"/><span class="tx">智源。即是三摩地心也。如此观察<span style="font-size:8">スレハ</span>秘密教</span> <lb ed="T" n="0735b08"/><span class="tx">二纲旨也。教所诠義门非一也。各各義理别</span> <lb ed="T" n="0735b09"/><span class="tx">建立之矣</span><note place="inline">云云</note> <lb ed="T" n="0735b10"/><span class="tx">真言名目</span><note place="inline">竟</note> <lb ed="T" n="0735b11"/> <lb ed="T" n="0735b12"/> <lb ed="T" n="0735b13"/> <lb ed="T" n="0735b14"/> <lb ed="T" n="0735b15"/> <lb ed="T" n="0735b16"/> <lb ed="T" n="0735b17"/> <lb ed="T" n="0735b18"/> <lb ed="T" n="0735b19"/> <lb ed="T" n="0735b20"/> <lb ed="T" n="0735b21"/> <lb ed="T" n="0735b22"/> <lb ed="T" n="0735b23"/> <lb ed="T" n="0735b24"/> <lb ed="T" n="0735b25"/> <lb ed="T" n="0735b26"/> <lb ed="T" n="0735b27"/> <lb ed="T" n="0735b28"/> <lb ed="T" n="0735c01"/> <lb ed="T" n="0735c02"/> </body> <back> <cb:div type="taisho-notes"> <head>大正 挍註</head> <note n="0730b0401" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#0B4D50730b0401">＜原＞明治二十二年版本</note> </cb:div> </back> </text> </TEI>